Cách chăm sóc trẻ sơ sinh thiếu tháng, vào đây!

[sunrise]

Việc chăm sóc trẻ sơ sinh thiếu tháng đòi hỏi có sự hiểu biết, kỹ thuật và tính cẩn thận, chu đáo.

Trẻ sơ sinh sợ rét, vì có thể gây ngưng thở, xuất huyết não, nhẹ thì dễ bị nhiễm bệnh. Quan tâm đến nhiệt độ môi trường xung quanh trẻ, nếu người lớn phải mặc áo ấm thì trẻ ngoài bộ quần áo ôm sát người cần mặc thêm áo ấm và đắp thêm một tấm chăn.

Trẻ dễ bị mất nhiệt qua hệ thống mạch máu phong phú ở sát da đầu, vì vậy nên đội mũ thường xuyên (trừ khi trời nóng trẻ ramồ hôi nhiều). Có thể dùng đèn ánh sáng vàng giúp sưởi ấm trẻ rất tốt. Cần cố định chân đèn để không bị phỏng làn da non nớt của trẻ.
sosinh.jpg
Tạo cho bé có giấc ngủ ngon để tăng trưởng tốt, hạn chế ánh sáng, chói mắt, yên tĩnh, thoáng mát…

Ở những trẻ cực non, người ta còn áp dụng biện pháp kanguru cho trẻ nằm trên ngực mẹ, tiếp xúc da liền da với mẹ để hơi ấm của mẹ sẽ vừa đủ sưởi ấm cho con. Nếu trong thời tiết nóng nực và trẻ ra mồ hôi nhiều thì không nhất thiết phải luôn đắp chăn cho trẻ. Cần giữ làn da trẻ luôn sạch, khô và thoáng mát. Nơi nằm của trẻ cần tránh gió lùa, quạt máy trực tiếp.

Tập cho bé bú mẹ càng sớm càng tốt

Bú theo nhu cầu của trẻ (không cần tính giờ giấc), cho bú đêm để có nhiều sữa mẹ. Để mẹ có nhiều sữa có chất lượng tốt cần ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng, không kiêng khem món ăn nếu không bị dị ứng, uống nhiều nước lọc và sữa, giữ tinh thần thoải mái, vui vẻ, ngủ, nghỉ tốt. Lo lắng, nóng giận, mệt mỏi…cũng làm mất sữa mẹ.

Cho bú cạn một bên vú (thấy vú xẹp nhiều, mềm) rồi hãy chuyển sang bên kia, để bé tận hưởng cả sữa đầu và sữa cuối. Sữa tiết ra trong những phút đầu trong veo vì chứa nhiều nước và kháng thể, sữa tiếp sau đục dần do chứa nhiều chất béo giúp cung cấp năng lượng cho bé lên cân. Nếu sữa mẹ quá nhiều mà em bé nhỏ bú không hết thì nên nặn bớt sữa đầu ra ly, cho bú sữa sau, rồi sau đó dùng muỗng đút sữa trong ly cho bé uống dần thay nước lọc. Chú ý là bé bú mẹ hoàn toàn thì không cần uống thêm nước lọc. Bé đói hay khát đều nên cho bú mẹ là đủ.

Tạo cho bé có giấc ngủ ngon để tăng trưởng tốt, hạn chế ánh sáng, chói mắt, yên tĩnh, thoáng mát… Màn, drap, nệm cần sạch sẽ, tránh côn trùng đốt (muỗi, kiến…). Bé nhỏ trong tháng ngủ nhiều, chỉ thức dậy khi muốn tiêu, tiểu, đói bụng đòi bú. Cần đáp ứng ngay khi thấy bé khóc, đó là lúc bé yêu cầu có sự giúp đỡ.

Bé đi tiểu nhiều lần trong ngày (trên 10 lần/ngày) là bé bú đủ sữa. Ngoài giai đoạn vàng da khi sinh 14 ngày đầu (nếu có) thì nước tiểu của bé phải có màu vàng trong. Nếu nước tiểu vàng sậm chứng tỏ thiếu sữa, thiếu nước. Bé bú mẹ thường nhuận tràng hơn, đi tiêu phân sệt “hoa cà hoa cải” ngày 1-4 lần.

Nếu bé đi tiêu phân mềm dẻo hai ba ngày mới đi một lần cũng không sao. Bé bị táo bón nếu không đi tiêu sau 3 ngày, phân chặt cứng, bé khó chịu, khóc rặn nhiều, bỏ bú…thì cần xem lại có pha sữa đặc không, cho uống thêm nước lọc nếu thời tiết nóng ra mồ hôi nhiều.

Tắm nắng

Khoảng 1 tuần sau sinh, cả hai mẹ con cần ra tắm nắng sáng để có đủ vitamin D cần thiết. Cần bộc lộ da càng nhiều càng tốt, không phơi nắng qua cửa kính, khoảng 15-20 phút, nắng nhẹ trước 9 giờ sáng hoặc 4 -5 giờ chiều. Thiếu canxi hoặc vitamin D trẻ sẽ có dấu hiệu dễ ói ọc, ra mồ hôi trộm, hay giật mình khóc đêm, chậm tăng chiều cao. Cần cho trẻ bú đủ sữa và tắm nắng sáng đầy đủ.

Tắm rửa, lau người hàng ngày cho trẻ sạch sẽ và thoáng mát. Khi tắm nên đóng cửa phòng cho kín gió, pha nước ấm.

Không nên tự ý sử dụng bất kỳ loại thuốc nào cho trẻ sơ sinh mà không hỏi ý kiến bác sĩ, dù là thuốc nhỏ mắt, thuốc bổ…Người mẹ đang cho con bú sữa mẹ cũng thận trọng khi dùng thuốc vì thuốc có thể qua sữa mẹ. Cần thông báo việc bạn đang cho con bú với người bác sĩ đang thăm khám cho bạn.

Cần theo dõi cân nặng để biết lượng sữa đã đủ chưa. Trong 3 tháng đầu, bé cần tăng ít nhất là 1kg mỗi tháng.
TheoBS Đào Thị Yến Thuỷ
KhoaHocVaDoiSong.gif

[hoahuongduong]

Theo như mình được biết thì các bé sinh non (dưới 37 tuần tuổi, nhẹ hơn 2.500 gram) cần phải được chăm sóc đặc biệt. Vì ở những bé này, năng lượng
dự trữ ít, khả năng bài tiết kém, hệ thống hô hấp chưa hoàn thiện, hệ miễn dịch đường ruột còn non nên rất dễ mắc bệnh...
Tuy nhiên không phải ai sinh non cũng biết chăm con đúng cách. Vậy nên anh chị nào có kinh nghiệm trong lĩnh vực này thì chỉ cho các mẹ biết với nha!

[minau]

Theo như mình được biết thì các bé sinh non (dưới 37 tuần tuổi, nhẹ hơn 2.500 gram) cần phải được chăm sóc đặc biệt. Vì ở những bé này, năng lượng
dự trữ ít, khả năng bài tiết kém, hệ thống hô hấp chưa hoàn thiện, hệ miễn dịch đường ruột còn non nên rất dễ mắc bệnh...
Tuy nhiên không phải ai sinh non cũng biết chăm con đúng cách. Vậy nên anh chị nào có kinh nghiệm trong lĩnh vực này thì chỉ cho các mẹ biết với nha!


Một số thông tin cho các bà mẹ đây:

Nguyên tắc chung trong nuôi dưỡng: Đảm bảo đủ sữa (cho trẻ bú ngay sau sinh, càng sớm càng tốt, giúp mẹ nhanh xuống sữa và nhanh co hồi tử cung).

* Nếu trẻ không tự bú được do quá yếu, phản xạ mút vú kém, hãy vắt sữa ra cho uống từng thìa một.
* Nếu trẻ không nuốt được, do đầu vú của mẹ bị tẹt, hãy hướng dẫn bà mẹ cách vắt sữa và xử trí tắc tia sữa (nếu có).

Cách tính tổng lượng sữa và dịch:

* Ngày đầu tiên cho uống 60ml/kg/ngày.
* Sau đó mỗi ngày cho uống 120ml/kg cho đến khi đạt tới 150ml/kg.
* Chia tổng số lượng sữa này thành 8 - 12 bữa, mỗi bữa cách nhau 2 - 3 giờ.
* Nếu trẻ có biểu hiện đói có thể cho tới 200ml/kg/ngày.
* Tiếp tục cho ăn theo chế độ trên cho đến khi trẻ ăn được bằng thìa và cốc hoặc bú mẹ đầy đủ.

Cách vắt sữa:

* Rửa tay sạch trước khi vắt sữa.
* Chọn cốc, ca, bát có miệng đủ rộng. Rửa sạch ca, cốc hoặc bát, sau đó đổ nước sôi vào và ngâm trong vài phút.
* Bà mẹ ngồi ở tư thế thoải mái, đặt ca, cốc hoặc bát cạnh đầu vú.
* Dùng cả bàn tay vuốt và đè ép nhẹ nhàng từ trên bầu vú xuống núm vú.
* Đặt ngón tay trỏ và ngón cái vào hai bên quầng đen của vú, sau đó bóp và thả ra từng đợt cho sữa chảy ra đều thành tia.
* Vắt sữa 1 bên vú ít nhất 2 - 4 phút cho đến khi dòng sữa chảy ra chậm thì chuyển sang vắt sữa ở vú bên kia. Cứ làm như vậy cho đến khi hết sữa ở cả hai vú.
* Lúc đầu, thời gian một lần vắt sữa có thể mất khoảng 20 - 30 phút, đặc biệt trong những ngày đầu sau sinh vì lúc đấy chỉ có một ít sữa non hoặc sữa thường. Dần dần thời gian vắt sữa sẽ được rút ngắn. It nhất cứ 3 giờ cần vắt sữa một lần, kể cả ban đêm để bảo vệ và duy trì nguồn sữa mẹ.

Cách cho trẻ ăn bằng thìa và cốc (sau khi pha sữa ra cốc hoặc vắt sữa mẹ ra cốc):

* Bế trẻ ở tư thế ngồi hoặc nửa nằm nửa ngồi trên lòng mẹ.
* Đặt thìa sữa hoặc cốc nhỏ nhẹ nhàng vào môi dưới của trẻ.
* Chờ cho trẻ mở miệng, hơi nghiêng thìa hoặc cốc để môi và lưỡi trẻ tự hớp sữa vào chứ không đổ thẳng sữa vào miệng trẻ.
* Thời gian cho trẻ ăn bằng thìa và cốc có thể mất khoảng 15 - 20 phút.
* Khi trẻ ăn no sẽ quay đầu đi, không nuốt nữa nên đùn một ít sữa ra miệng, khi đó người mẹ ngừng cho ăn.
Ghi lại lượng sữa trẻ đã uống trong mỗi bữa để sau đó tính tổng lượng sữa trẻ uống được trong 24 giờ. Nếu lượng sữa trong ngày trẻ uống được quá ít thì chuyển sang cho ăn bằng ống thông.

Bổ sung thêm vitamin cho trẻ bằng cách:

* Tiêm vitamin K 0,5mg - 1mg 1 lần trong ngày đầu sau sinh.
* Từ tuần thứ 3 - 4 cho uống vitamin D 400 - 1.000đv/ngày.
* Vitamin B1 0,01g 1 viên, vitamin C 0,1g x 1 viên/ngày trong 1 tháng.

Giữ ấm cho trẻ nhất là về mùa đông bằng các biện pháp sau:

* Quấn tã lót cho trẻ đủ ấm, đội mũ, đi tất tay và chân...
* Sưởi ấm phòng ở bằng lò sưởi, đèn hoặc điều hòa nhiệt độ...
* Bế hoặc ủ ấm cho trẻ theo phương pháp Kangaroo: đặt trẻ lên ngực mẹ, da của trẻ tiếp xúc trực tiếp với da ngực mẹ, đầu trẻ gối giữa hai vú mẹ, sau đó mẹ mặc áo, trùm lên trẻ và đắp chăn bên ngoài.


TS. Nguyễn Tiến Dũng (BV Bạch Mai Hà Nội)
Theo Tạp chí Sức khoẻ & Đời Sống số 150

[banglangtim]

Còn về mặt tâm lý thì phải chăm sóc ra sao vậy ạ?

[hoangduydk]

Còn về mặt tâm lý thì phải chăm sóc ra sao vậy ạ?
chủ yếu là tâm lý của người mẹ nói riêng và của cả gia đình nói chung, để có tâm lý vững, nên tìm hiểu kỹ hơn về cách chăm sóc cho trẻ mới sinh. Khi đã nắm vững các kiến thức, khi đó tâm lý của ngươi mẹ đã sẵn sàng, vì vậy cũng ko cần quá lo lắng

[nguoi-go-mo]

Hiện có khá nhiều “trẻ đặc biệt” cần phải được nuôi bằng chế độ dinh dưỡng đặc trị như: trẻ sinh non, nhẹ cân, trẻ dị ứng đạm sữa bò, khả năng hấp thu kém, tiêu chảy… Tuy nhiên, do thiếu kiến thức, không xác định được các triệu chứng bệnh hoặc không được tư vấn kỹ, các bà mẹ đã đẩy tình trạng bệnh của bé ngày càng trở nên xấu đi, dẫn đến các nguy cơ như suy yếu hệ miễn dịch, suy dinh dưỡng, chậm phát triển về cả trí tuệ lẫn thể chất của trẻ.

Trẻ mắc "bệnh lý đặc biệt" chưa được quan tâm đúng mức

Tại hội thảo chuyên đề Dinh dưỡng đặc trị do Hội Nhi khoa Việt Nam kết hợp với Công ty Mead Johnson Việt Nam tổ chức tại Hà Nội và TP.HCM vừa qua, các bác sĩ nhi khoa và sản khoa hàng đầu Việt Nam đã có những tranh luận sôi nổi quanh vấn đề dinh dưỡng đặc trị đối với những "trẻ đặc biệt". Các báo cáo tại hội thảo đều ghi nhận, hiện nay, những trẻ mắc các "bệnh lý đặc biệt" chưa được các bậc cha mẹ quan tâm đúng mức, nhiều trường hợp trẻ mắc "bệnh lý đặc biệt" không có chế độ dinh dưỡng đúng dẫn đến suy dinh duỡng và phát triển chậm hoặc trẻ được chẩn đoán và điều trị quá muộn đã dẫn đến tử vong.
Giáo sư Nguyễn Công Khanh - Phó chủ tịch Hội Nhi khoa Việt Nam cho biết: “Nhìn chung, các bậc cha mẹ ở Việt Nam chưa ý thức được tầm quan trọng của dinh dưỡng đối với sự tăng trưởng và phát triển của trẻ, đặc biệt là trong giai đoạn trẻ bệnh. Họ chủ yếu dựa vào phương pháp điều trị bằng thuốc mà quên đi việc cung cấp dinh dưỡng hợp lý cho trẻ trong giai đoạn này, thậm chí còn cho trẻ ăn ít hơn vào những ngày trẻ ốm. Chẳng hạn như, khi trẻ bị tiêu chảy, nhiều bà mẹ hạn chế hoặc không cho trẻ dùng sữa mà thay thế bằng những thức ăn loãng hơn như nước cháo. Đây là một sai lầm vì dinh dưỡng kém trẻ sẽ thiếu các chất dinh dưỡng cần thiết làm hạn chế tiềm năng phát triển của trẻ nếu như thời gian bệnh kéo dài”.

Giải pháp mới trong điều trị “bệnh lý đặc biệt” ở trẻ

Trong bài trình bày tại buổi hội thảo, Bác sĩ Pheng Soon Lee - Giám đốc y khoa Mead Johnson - khu vực châu Á - Thái Bình Dương cho biết: “Điều nguy hiểm nhất đối với sức khỏe của những trẻ sinh non, nhẹ cân hay kém hấp thu là tình trạng suy dinh dưỡng, kém tăng trưởng và chậm phát triển về trí não. Nhu cầu dinh dưỡng cho những trẻ đặc biệt này lớn hơn nhiều so với trẻ bình thường. Trong khi đó, các loại sữa thông thường sẽ khiến trẻ khó hấp thu và đôi khi còn làm tình trạng bệnh trầm trọng hơn. Nguồn dinh dưỡng thích hợp nhất cho trẻ trong giai đoạn này là những sản phẩm dinh dưỡng đặc trị phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng đặc biệt của trẻ như: sữa dành cho trẻ sinh non, nhẹ cân, sữa có nguồn gốc đạm đậu nành hay sữa với thành phần đạm thủy phân dễ hấp thu hay sữa không chứa đường lastose...”.
Một ví dụ điển hình như chị Nguyễn Thanh Phương, bác sĩ công tác tại bệnh viện Saint Paul Hà Nội, đã phải cho con nhập viện và điều trị 1 tháng tại bệnh viện vì lý do nhiễm khuẩn đường ruột nặng. Trong thời gian nằm viện, bé được kết hợp điều trị bằng kháng sinh và dinh dưỡng đặc trị (Enfalac Lactofree và Enfalac Pregestimil) nên bé chỉ sụt 0,5kg. Sau khi bớt bệnh, bé được chỉ định dùng thêm dinh dưỡng đặc trị cho đến khi bé ăn uống khỏe và bắt đầu tăng cân trở lại.
Cũng tại buổi hội thảo này, Công ty Mead Johnson đã giới thiệu một số sản phẩm đặc biệt được bổ sung hàm lượng cao DHA và ARA giúp những "trẻ đặc biệt" được phát triển tốt không những về thể chất mà cả về trí não như những trẻ bình thường. Dòng sản phẩm đặc biệt đa dạng của Công ty Mead Johnson đòi hỏi sự đầu tư không ngừng về thời gian, tiền bạc và công nghệ cao ngày càng đáp ứng được các nhu cầu khác nhau của trẻ bệnh.

Theo báo Thanh Niên Online (cập nhật lúc 8h00, 08/05/2009)

[hoahuongduong]

Thưa bác sĩ, tôi sanh non em bé khi mang bầu mới được 30 tuần, em bé sanh ra chỉ nặng 2 kg. Làm thế nào để bé tăng cân nhanh kịp những em bé sanh đủ tháng? (Nguyễn Thị Hoa, Hoàng Hoa Thám, Tân Bình)

[hoahuongduong]

Trả lời:

Bé sanh non vì vậy có rất nhiều nguy cơ xảy ra như: Phản xạ bú nuốt chậm và yếu, dung tích dạ dày nhỏ, tiêu hóa mỡ kém do thiếu men Lipase ở dịch tụy và dịch mật, chức năng lọc của thận kém, thiếu men Lactase nên kém tiêu hóa đường Lactose có trong sữa, sức đề kháng yếu nên khả năng chống đỡ bệnh tật kém. Vì vậy để bé tăng cân nhanh và kịp thời với những bé sanh đủ tháng chị nên cố gắng cho bé bú sữa mẹ càng nhiều càng tốt. Trong trường hợp không có sữa mẹ hoặc sữa mẹ không đủ cho bé ăn, chị nên cho bé ăn sữa công thức dành cho trẻ sanh non”.

Hiện nay, trên thị trường có rất nhiều loại sữa dành cho trẻ sanh non, giúp bé sanh non bắt kịp đà tăng trưởng so với trẻ sanh đủ tháng. Enfalac Premature là một trong những loại sữa đặc trị dành cho trẻ sanh non có những ưu điểm đặc biệt:

- Năng lượng và dinh dưỡng cao (81 Kcal và 4g đạm/100 ml sữa, tỷ lệ đạm whey/casein là 60/40 tương tự sữa mẹ).

- Dễ tiêu hóa vì có tỷ lệ đường 60% là Glucopolymer là loại đường dễ hấp thụ và tỷ lệ chất béo chuỗi trung bình là 40% dễ tiêu hơn chất béo thực vật.

- Ngoài ra, sản phẩm còn có DHA và ARA với hàm lượng cao (17 mg DHA & 34 mg ARA trong 100 Kcal). Đây là hai chất béo tham gia vào cấu trúc màng tế bào thần kinh, hỗ trợ sự tăng trưởng và hoàn thiện não bộ cũng như tăng cường đáp ứng miễn dịch ở trẻ.

Chị nên nhờ thêm sự tư vấn của bác sĩ để hiểu rõ về các loại sữa dành cho trẻ sanh non, nhẹ cân.

BS Nguyễn Thu Hoa
(Khoa Sơ sinh BV Phụ sản Trung ương)

Theo thanhnien.online

[hoahuongduong]

Trong năm 2008, khoa Sơ Sinh, Bệnh viện Nhi Đồng 1 đã điều trị nội trú cho 6168 trẻ. Trong số các trẻ đó, có 386 trẻ dưới 1500 gram(tử vong 17 ca, chiếm 4,4%), 1168 trẻ dưới 2000 gram, 1821 trẻ dưới 2500 gram.

Ngoài những bệnh y khoa liên quan đến hệ hô hấp, tiêu hóa, tim mạch, dinh dưỡng, trẻ sinh non còn có thể bị một số rối loạn tâm lý , ảnh hưởng đến đời sống của trẻ sau này, như tại Hoa Kỳ, tỉ lệ chậm phát triển nhận thức ở trẻ trên 2 tuổi là 20% và khi lớn lên, hơn 50% trẻ cần hỗ trợ giáo dục đặc biệt.

Cha mẹ có thể làm gì khi bé đang được điều trị trong bệnh viện?

Khi trẻ có bệnh nặng cần được điều trị tại khoa Hồi Sức Sơ Sinh, vào các giờ thăm bé, cha mẹ có thể nhìn bé cách 20-30 cm, cười với bé, nói chuyện với bé bằng giọng nói nhẹ nhàng và âm giọng cao. Từ tháng thứ bảy trong bụng mẹ. bé đã biết nghe giọng của mẹ và ghi nhớ giọng nói đó sau khi được sinh ra.

[Only registered and activated users can see links]
Nói cho bé nghe

Nếu được phép, sau khi rửa tay sạch, cha mẹ có thể sờ vào tay chân bé, làm mát-xa nhẹ cho bé.

[Only registered and activated users can see links]
Mát-xa cho bé

Ngoài ra, để giữ cho nhiệt độ bé được phù hợp, cha mẹ có thể dùng phương pháp da kề da(phương pháp Kangaroo), hỗ trợ sự gắn bó giữa cha mẹ và bé, giúp não bé được phát triển tốt.

[Only registered and activated users can see links]
Phương pháp Kangaroo

Sau khi xuất viện, trẻ cần được theo dõi tâm lý như thế nào?

Kể từ tháng 3 năm 2009, đơn vị Tâm Lý phối hợp với khoa Sơ Sinh, Bệnh viện Nhi Đồng 1 để theo dõi sự phát triển của trẻ sinh non dưới 1500 gram. Cha mẹ sẽ được hướng dẫn để theo dõi sự phát triển của trẻ ở các lĩnh vực dưới đây:

[Only registered and activated users can see links]
Bé tập ngồi

* Vận động thô của các bắp cơ to: bé lật, ngồi, bò, đi, đứng, chạy, leo, trèo

* Vận động tinh của các bắp cơ ngón tay phối hợp với thị giác: bé cầm nắm đồ vật, muỗng để ăn, bút để viết

* Giao tiếp: bằng ánh mắt, cử chỉ, điệu bộ, âm thanh, lời nói

* Cảm xúc: vui, buồn, giận, sợ

* Xã hội: khóc, cười, chia sẻ sự quan tâm với người khác, chơi với trẻ cùng tuổi

Hằng tuần, vào chiều thứ năm kể từ ngày 26/3/2009 từ 13g30 đến 14g30 tại khoa Sơ Sinh, chuyên viên tâm lý có buổi sinh hoạt với các thân nhân có bé sinh non sắp được xuất viện, để hướng dẫn cách theo dõi sự phát triển của bé cũng như phát hiện sớm một số rối loạn như bại não, tự kỷ, tăng động kém tập trung, chậm phát triển tâm thần, chậm nói, có thể ảnh hưởng đến vấn đề học tập của bé sau này. Khi phát hiện dấu hiệu nguy cơ, đơn vị Tâm Lý sẽ hướng dẫn cha mẹ biết cách can thiệp sớm cho bé tại nhà.

BS. Phạm Ngọc Thanh
Theo website BV Nhi Đồng 1